Yarı dolu su borusu
Kiriş ve Merkez Uzaklığı
Bir yağmur suyu borusuna yukarıdan bak. Su yüzeyi düz bir çizgi. Su yükseldikçe o çizgi önce genişliyor, sonra tekrar daralıyor. En geniş olduğu yer neresi ve neden orası?
Aynı sahnenin üç hâli
Boru yuvarlak, su yüzeyi düz. İkisinin kesiştiği yer bir doğru parçası — kiriş. Su seviyesi değiştikçe kirişin boyu değişiyor ama borunun yarıçapı değişmiyor. Yani genişlik, tek başına derinliğin bir ölçüsü.
Katmanı değiştir — sahne aynı kalır
Asıl mesele
Buradaki asıl fikir dik inmenin kirişi ORTALAMASI. Bu bir kural değil, simetrinin sonucu: kirişin iki ucu da merkeze aynı uzaklıkta (ikisi de yarıçap), yani üçgen ikizkenar, yani tepeden inen dik tabanı ortalar. Bunu bir kez görürsen kiriş soruları ölçme sorusu olmaktan çıkıp tek bir dik üçgene iner. Ve dikkat: r² = d² + (a/2)² üç değişkenli tek bir denklem — hangisi sorulursa sorulsun aynı denklem. Boruda bu şu demek: yüzeyin genişliğini ölçen biri, boruya hiç girmeden suyun derinliğini bilir.
Denklemi
r² = d² + (a / 2)²
r yarıçap, d merkezin kirişe uzaklığı, a kirişin uzunluğu. Merkezden kirişe inen dik, yarıçap ve yarım kiriş bir dik üçgen kurar; denklem o üçgenin Pisagor'u. d = 0 olduğunda kiriş çaptır ve a en büyük değerini alır.
Aynı kavram, başka yerlerde
Bir örnek ezberlemek işe yaramaz. Kavramı nerede karşına çıkarsa çıksın tanıyabilmen gerekir.
Tünelin belirli bir yükseklikteki serbest genişliği — kamyonun geçip geçmeyeceği bu hesapla bilinir
Yatay bir yakıt tankındaki seviye çubuğu: çubuktaki işaretler eşit aralıklı değildir, çünkü genişlik derinlikle doğrusal değişmez
Ay'ın evreleri — aydınlık kısmı ayıran çizgi de bir kiriş gibi genişleyip daralır
Yuvarlak bir kütükten kesilen tahtanın eni: merkezden ne kadar uzağa keserseniz o kadar dar
Kurucu ay
Bir ay tam erişim
Kendi fotoğrafını okut, üyelere özel üç kavramı aç, ilerlemeni kaydet. Abonelik değil — kendiliğinden yenilenmez, ay sonunda devam edip etmeyeceğine sen karar verirsin.
Tek seferlik ödeme. İstediğin an bırakabilirsin.