Geometry Everywhere
← Tüm kavramlar

Asma köprü kablosu

Parabol

Kimse o kabloyu bir denkleme göre eğmedi. Kablo şeklini kendi buldu. Peki neden bu şekil?

Aynı sahnenin üç hâli

Parabol — Gerçek

İki kule arasında asılı bir kablo. Ortası sarkıyor, uçları yukarıda. Kablodan aşağıdaki yola inen yüzlerce dikey tel, köprünün ağırlığını yol boyunca eşit dağıtıyor.

Katmanı değiştir — sahne aynı kalır

Asıl mesele

Buradaki asıl sürpriz şu: serbestçe asılan bir zincir parabol ÇİZMEZ. Kendi ağırlığından başka bir şey taşımayan bir zincir başka bir eğri çizer ve o eğrinin kendi adı vardır: zincir eğrisi. Kabloyu parabole çeviren şey, altına asılan yoldur — ağırlık kablo boyunca değil, yol boyunca eşit dağıldığı anda eğri parabole dönüşür. Yani şeklin sebebi kablonun kendisi değil, taşıdığı yük. Bir eğriye bakıp 'parabol' demek, aslında o yükün nasıl dağıldığını okumaktır.

Denklemi

y = a·x²

En alçak noktadan uzaklaştıkça yükseklik, uzaklığın karesiyle artar. 'a' sayısı eğrinin ne kadar dar veya geniş açıldığını söyler.

Aynı kavram, başka yerlerde

Bir örnek ezberlemek işe yaramaz. Kavramı nerede karşına çıkarsa çıksın tanıyabilmen gerekir.

  • Havuza atlarken havada çizdiğin eğri — yerçekimi altında atılan her şey parabol çizer

  • Uydu anteni: çanağın parabol biçimli yüzeyi gelen tüm sinyalleri tek noktada toplar

  • Araba farı: ampulü parabolün odak noktasına — eğrinin her şeyi topladığı o tek noktaya — koyunca ışık dağılmadan, paralel çıkar

  • Fıskiyeden fışkıran suyun havada çizdiği eğri

Kurucu paket

15 gün tam erişim

Kendi fotoğrafını okut, üyelere özel kavramların tamamını aç, ilerlemeni kaydet. Abonelik değil — kendiliğinden yenilenmez, süre bitince devam edip etmeyeceğine sen karar verirsin.

15 gün aç — $1.99

Tek seferlik ödeme. İstediğin an bırakabilirsin.